Αγγειογραφία είναι μία ακτινολογική μέθοδος με την οποία απεικονίζονται τα αγγεία του ανθρωπίνου σώματος αφού εγχυθεί στο εσωτερικό τους ένα σκιαγραφικό μέσο. Στην ακτινογραφία που λαμβάνεται απεικονίζονται πολύ καλά τα αγγεία που έχουν σκιαγραφηθεί επειδή το σκιαγραφικό (αυτή είναι η αξιοποιούμενη ιδιότητά του φαρμάκου αυτού) απορροφά την ακτινοβολία και έτσι στο φιλμ αποτυπώνεται η σκιά του αγγείου, αφού αυτό περιέχει το σκιαγραφικό. Με τη μέθοδο αυτή μπορούν να σκιαγραφηθούν όλα τα αγγεία.

Σήμερα υπάρχουν πολύ εξελιγμένα μηχανήματα για το σκοπό αυτό, τα οποία με ηλεκτρονική επεξεργασία αφαιρούν από την τελική ακτινογραφία όλες τις σκιές των οργάνων που δεν ενδιαφέρουν τον εξεταστή και αφήνουν μόνο τις σκιές των αγγείων. Αυτή είναι η ψηφιακή αφαιρετική αγγειογραφία.

Αρτηριογραφία

Πιο σημαντική και πιο πολύπλοκη αγγειογραφία είναι εκείνη που απεικονίζει αρτηρίες και ονομάζεται διαδερμική αρτηριογραφία. Στη μέθοδο αυτή εισάγεται από μια μικρή τομή του δέρματος στον μηρό ένας ειδικός καθετήρας μέσα στη μηριαία αρτηρία του εξεταζόμενου και από αυτόν προωθείται μέσα στην αρτηρία, αντίθετα με τη ροή του αίματος (με κατεύθυνση προς την καρδιά, δηλαδή) ένας λεπτός συρμάτινος οδηγός (κάτι σαν τις ατσαλίνες των υδραυλικών και των ηλεκτρολόγων). Ανάλογα με το αν ο εξεταστής θέλει να σκιαγραφήσει αρτηρίες του επάνω μέρους του σώματος ή των κάτω άκρων, στρέφει τον οδηγό, πάντα μέσα στον αυλό των μεγάλων αρτηριών, προς τη θέση που επιθυμεί. Στη συνέχεια, με οδηγό αυτό το σύρμα προωθεί μέσα στην αρτηρία έναν δεύτερο καθετήρα (έναν λεπτό εύκαμπτο σωλήνα από ειδικό πλαστικό υλικό) και με ακτινοσκοπικό έλεγχο τον φτάνει στο αγγείο που επιθυμεί να σκιαγραφήθεί. Η μέθοδος αυτή λέγεται εκλεκτική αρτηριογραφία. Όταν ο καθετήρας φτάσει στην είσοδο του αγγείου προς σκιαγράφηση, αφαιρείται ο συρμάτινος οδηγός ενώ ο καθετήρας παραμένει στη θέση που είχε τοποθετηθεί. Ενώ ο αυλός του καθετήρα είναι ελεύθερος, μέσα σε αυτόν ενίεται το σκιαγραφικό σε μικρή ποσότητα, άλλοτε διαφορετική, ανάλογα με την αρτηρία προς σκιαγράφηση, και σε μικρούς χρόνους λαμβάνονται ακτινογραφίες της περιοχής. Με τον τρόπο αυτό απεικονίζεται εκλεκτικώς κάποια ή κάποιες αρτηρίες. Γνωρίζοντας τη φυσιολογική διάταξη των αρτηριών, τις διακλαδώσεις τους και τις ανατομικές τους παραλλαγές, οι γιατροί έχουν τη δυνατότητα να εντοπίσουν παθολογικές καταστάσεις σε αυτές (στενώσεις, αποφράξεις, ανευρύσματα, θρομβώσεις κ.ά.).

Με ανάλογο τρόπο γίνονται φλεβογραφίες και χολαγγειογραφίες.

Επεμβατική αγγειογραφία

Τελευταία, οι επεμβατικοί ακτινολόγοι εφαρμόζουν διάφορες θεραπευτικές μεθόδους χρησιμοποιώντας τους ίδιους καθετήρες που ήδη υπάρχουν μέσα στις αρτηρίες (ή τα άλλα αγγεία) κατά τη διάρκεια της αγγειογραφίας, απαλλάσσοντας τον ασθενή από το πρόβλημά του και από ενδεχόμενη χειρουργική επέμβαση που θα χρειαζόταν αν δεν υπήρχε αυτή η πρόοδος της ακτινολογίας.

Νεότερες εξελίξεις

Σήμερα, με την εξέλιξη των αξονικών τομογράφων, των υπερηχοτομογράφων Doppler και των μαγνητικών τομογράφων, πολλές τέτοιες εξετάσεις μπορούν να γίνουν χωρίς τον καθετηριασμό των αγγείων, όπως για παράδειγμα με την υπολογιστική αγγειογραφία (που χρησιμοποιεί τον αξονικό τομογράφο). Ωστόσο, προς το παρόν, αυτές οι μέθοδοι δε φαίνεται να αντικαθιστούν την παραδοσιακή αγγειογραφία.