Thu. May 23rd, 2019

Διαταραχές στύσης

διαταραχες στυσης
Συντάκτης: Κωνσταντιίνος Κωνσταντινίδης (Χειρούργος Ουρολόγος – Ανδρολόγος)

Φυσιολογία της στύσης

Η στύση είναι ένα νευροαγγειακό γεγονός με το οποίο τα σηραγγώδη σώματα και το σπογγώδες σώμα διογκώνονται καθώς πληρούνται με αίμα. Ο φυσιολογικός μηχανισμός αρχίζει με την αύξηση της ροής του αίματος προς το πέος και την πλήρωση των σηραγγωδών κόλπων με αίμα.

Η χαλάρωση των λείων μυϊκών ινών που περιβάλλουν σαν δίκτυο τις ελικοειδείς αρτηρίες προκαλεί αυξημένη ροή του αίματος στο πέος, που καταλήγει σε ενεργητική συμφόρηση των στυτικών ιστών. Η διάταση, που περιορίζεται από τον ινώδη χιτώνα, συμπιέζει τα αποχετευτικά φλεβίδια περιορίζοντας έτσι τη φλεβική απορροή και εξασφαλίζοντας στο πέος σκληρότητα και ακαμψία. Η χαλάρωση των λείων μυϊκών ινών ελέγχεται από το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα. Το συμπαθητικό νευρικό σύστημα ελέγχει την εκσπερμάτιση. Καθώς συσπώνται τα μυϊκά ινίδια, το αίμα που έχει γεμίσει τις κοιλότητες συμπιέζεται προκαλώντας υποχώρηση της στύσης.

Με τη σεξουαλική διέγερση (διαμέσου αισθητικών ή νοητικών ερεθισμάτων) απελευθερώνεται μονοξείδιο του αζώτου (ΝΟ) από παρασυμπαθητικούς, μη αδρενεργικούς, μη χολινεργικούς νευρώνες (NANC). Είναι γνωστό ότι το ΝΟ είναι το πιο ισχυρό αγγειοδραστικό μόριο σε ολόκληρο το καρδιαγγειακό σύστημα.

Για τη λειτουργία των σηραγγωδών σωμάτων, η τοπική χαλάρωση των λείων μυϊκών ινών και, επομένως η στύση, εξαρτάται κυρίως από την απελευθέρωση του ΝΟ. Το ΝΟ ενεργοποιεί τη γουανιλική κυκλάση, ένα ένζυμο που προάγει το σχηματισμό ενός δεύτερου αγγελιοφόρου μορίου (cGMP), μέσω του οποίου μεταφέρεται η χαλαρωτική δράση του ΝΟ στις λείες μυϊκές ίνες. Η διατήρηση του τόνου των λείων μυϊκών ινών και η στύση εξαρτώνται από την ακεραιότητα της ανταπόκρισης στη νευρική διέγερση και της λειτουργίας των παρακρινικών / αυτοκρινικών συστημάτων (5).

Διαταραχές Στύσης

Ως στυτική δυσλειτουργία περιγράφεται η υποτροπιάζουσα και επιμένουσα αναστολή της περιόδου της σεξουαλικής διέγερσης κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής δραστηριότητας. Εκδηλώνεται ως μερική ή πλήρης αδυναμία να επιτευχθεί ή διατηρηθεί η στύση του πέους. Η σεξουαλική επιθυμία είναι παρούσα, αλλά δεν επιτυγχάνεται στύση εξαιτίας κάποιων παραγόντων που επηρεάζουν το φυσιολογικό στυτικό μηχανισμό.

Η δυσλειτουργία της στύσης είναι συχνή διαταραχή παγκοσμίως. Παρόλο που η ηλικία αυξάνει τον κίνδυνο, δεν είναι παράγοντας που συνδέεται άμεσα με τη διαταραχή. Η φυσιολογική στυτική λειτουργία απαιτεί το συντονισμό αγγειακών, νευρολογικών, ορμονικών και ψυχολογικών παραγόντων. Οποιαδήποτε τοπική ή συστηματική διαταραχή που εμπλέκεται με έναν ή περισσότερους από αυτούς του παράγοντες, μπορεί να προκαλέσει στυτική δυσλειτουργία. Η χρήση ορισμένων φαρμάκων είναι ένας άλλος αιτιολογικός παράγοντας.

Ο όρος στυτική δυσλειτουργία αναφέρεται στην αδυναμία να επιτευχθεί ή διατηρηθεί στύση επαρκής για ικανοποιητική σεξουαλική συνεύρεση. Μεταξύ των παραγόντων που οδηγούν σε δυσλειτουργία, τα αγγειακά αίτια αποτελούν τα συχνότερα. Οι σπουδαιότερες αγγειακές διαταραχές είναι η αθηροσκλήρυνση των αρτηριών του πέους και οι φλεβοοαποφρακτικές παθήσεις. Ανάμεσα στους πιο συνηθισμένους παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με την αρτηριακή ανεπάρκεια του πέους περιλαμβάνονται η υπέρταση, οι δυσλιπιδαιμίες, ο σακχαρώδης διαβήτης, το κάπνισμα και η ακτινοβόληση στην περιοχή της πυέλου.

Οι φλεβοοαποφρακτικές διαταραχές μπορούν να προκληθούν από το σχηματισμό μεγάλων φλεβικών διαύλων που παροχετεύουν τα σηραγγώδη σώματα, από εκφυλιστικές παθήσεις του ινώδη χιτώνα (γηρατειά, σακχαρώδης διαβήτης), από δυσλειτουργία των λείων μυϊκών ινών των σηραγγωδών σωμάτων και από ελαττωμένη χαλάρωση (σε άνδρες με υπερβολικά έντονο αδρενεργικό τόνο).

Οι νευρολογικές διαταραχές, όπως το ΑΕΕ (Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο), η νόσος του Parkinson, η νόσος του Alzheimer, η διαβητική νευροπάθεια, οι σπασμοί από τον κροταφικό λοβό, η κατά πλάκας σκλήρυνση, η δυσλειτουργία του αυτόνομου Νευρικού Συστήματος. και οι βλάβες του νωτιαίου μυελού παίζουν συχνά αιτιολογικό ρόλο στη στυτική δυσλειτουργία. Οι διαταραχές αυτές μπορεί να προκαλούν ελάττωση της libido ή να εμποδίζουν την αντανακλαστική στύση. Για να διατηρηθεί η στύση, η ακεραιότητα της αισθητικής κεντρομόλου οδού από την περιοχή των γεννητικών οργάνων είναι υψίστης σημασίας, επειδή είναι υπεύθυνη για το αντανακλαστικό στοιχείο της στυτικής λειτουργίας.

Οι ορμονικές διαταραχές που οδηγούν σε στυτική δυσλειτουργία είναι η υπερπρολακτιναιμία, ο υποθυρεοειδισμός, ο υπερθυρεοειδισμός και το σύνδρομο Cushing. Η υπερπρολακτιναιμία οδηγεί σε σεξουαλική και αναπαραγωγική δυσλειτουργία επειδή αναστέλλει τις κεντρικές ντοπαμινεργικές λειτουργίες και επομένως την έκκριση της ορμόνης απελευθέρωσης των γοναδοτροπινών, καταλήγονται σε υπογοναδοτροφικό υπογοναδισμό. Παρόλο που ο υπογοναδισμός (απότοκος ελαττωμένης παραγωγής τεστοστερόνης ή χαμηλής βιοδιαθεσιμότητας της τεστοστερόνης) σχετίζεται με την ελάττωση της libido, η σχέση του με την ικανότητα στύσης δεν έχει διευκρινιστεί.

Στις περισσότερες περιπτώσεις η στυτική δυσλειτουργία είναι αποτέλεσμα κάποιας οργανικής διαταραχής με συνοδό ισχυρή ψυχολογική συνιστώσα. Τα πιο συχνά ψυχογενή αίτια είναι το άγχος της επίδοσης, η έλλειψη σεξουαλικής επιθυμίας, η σεξουαλική ασυμβατότητα, η χαμηλή αυτοεκτίμηση και ορισμένες ψυχιατρικές διαταραχές, όπως η κατάθλιψη και η σχιζοφρένεια. Πολλά φάρμακα αναφέρεται ότι προκαλούν στυτική δυσλειτουργία. Τα αντιψυχωσικά, τα αντικαταθλιπτικά και τα κεντρικώς δρώντα αντιϋπερτασικά μπορούν να εμπλακούν στη μετάδοση των ώσεων στις νευρικές οδούς που παίρνουν μέρος στη φυσιολογική διαδικασία της στύσης. Ο χρόνιος αλκοολισμός και, τέλος, η χρήση ψυχοτρόπων ουσιών είναι συχνοί αιτιολογικοί παράγοντες της στυτικής δυσλειτουργίας.

Διαταραχέσ Στύσης : Τα πως και τα γιατί….

Στατιστικά στοιχεία Στυτικής Δυσλειτουργίας 
Υπολογίζεται ότι στην Ελλάδα ένας πληθυσμός 300.000 ανδρών αντιμετωπίζει, μόνιμα ή παροδικά. Η νοσηρότητα της στυτικής δυσκολίας σε σχέση με τις ηλικίες υπολογίζεται ως εξής:

ΗΛΙΚΙΑ ΠΟΣΟΣΤΑ

20-30             5-10%

40-50             20-40%

60 και άνω      50-70%

Διάγνωση
Η σωστή διάγνωση αποτελεί καθοριστικό σημείο σε κάθε ιατρική πράξη. Στην περίπτωση της Στυστικής Δυσλειτουργίας, η λήψη λεπτομερούς ιστορικού και η φυσική εξέταση του ασθενούς (πίνακας 1) σε συνδυασμό με μία σειρά ειδικών εργαστηριακών εξετάσεων (πίνακας 2) είναι πάντα τα κύρια και σημαντικά βήματα για να αποκαλύψει κάποιος τα ψυχογενή ή οργανικά αίτια που μπορούν να συσχετίζονται με τη Στυτική Δυσλειτουργία.

Σε πολλές περιπτώσεις η Στυτική Δυσλειτουργία μπορεί να είναι το πρώιμο σύμπτωμα της εκδήλωσης μίας συστηματικής νόσου, όπως ο διαβήτης ή αγγειακά νοσήματα. Ένας επιπλέον λόγος που αποδεικνύει ότι η έγκαιρη διάγνωση οδηγεί και στην έγκαιρη αντιμετώπιση κάθε προβλήματος.

Πίνακας 1
Στοιχεία που συνηγορούν στη διάγνωση ψυχογενούς
ή οργανικής Στυτικής Δυσλειτουργίας

 

Ψυχογενής Οργανική
*Απότομη έναρξη
διαταραχής/ αδυναμίας
στύσης
*Προδευτική επιδείνωση
στυτικής δυσλειτουργίας
*Ειδικές συνθήκες
( π.χ. φόβος επίδοσης)
*’Ολες οι συνθήκες
(ανεξαρτήτου συντρόφου,
ώρας κούρασης)
*Καλές πρωινές/
νυχτερινές στύσεις
*Απουσία νυχτερινών/
πρωινών στύσεων
*Προβλήματα σχέσης
με τον ερωτικό σύντροφο
*Φυσιολογική
επιθυμία/(Libido)
*Προβλήματα στην έναρξη
της σεξουαλικής ζωής
*Ομαλή σεξουαλική
ανάπτυξη

Πίνακας 2
Εργαστηριακός έλεγχος για τη Στυτική δυσλειτουργία

Βασικές Γενικές Ειδικές
*Γεν. αίματος *Sex hormone
(ανδρικές ορμόνες)
*NPT (τέστ
νυχτερινών στύσων)
*Γεν. ούρων *Prolactin
(προλακτίνη)
*Colour Duplex
(έγχρωμο dopler)
*Σάκχαρο *Creatinin
(κρεατινίνη)
*Φαρμακο-
σηραγγομετρία
*Γλυκοζιωμένη
αιμοσφαιρίνη
*Thyroide Hormones
(θυρορμόνες)
*RTM
*Lipid profile
(λιπίδια)
*Έλεγχος οξυγόνωσης
πέους

Θεραπεία
Οι επιλογές της θεραπείας σήμερα τόσο για την ψυχολογική, όσο και για την οργανική Στυτική Δυσκολία, στηρίζονται αφενός στην εμπειρία του γιατρού αφετέρου και στην επιθυμία του ασθενούς. Μέσω φαρμακευτικής αγωγής μπορούν να αντιμετωπιστούν προβλήματα στύσης (ψυχογενούς και οργανικού χαρακτήρα). Τα φάρμακα που σήμερα χορηγούνται έχουν ως κύρια δράση τη βελτίωση της αιμάτωσης του πέους (προσταγλανδίνη, συλντεναφίλη, απομορφίνη, φεντολαμίνη, παπαβερίνη, τεστοστερόνη).

Οι χειρουργικές λύσεις αφορούν μόνιμα οργανικά προβλήματα. Οι συνηθέστερες επεμβάσεις είναι η Χειρουργική προσθέσεων και η Αγγειοχειρουργική. Οι επιλογές αυτές περιγράφονται στον κάτωθι πίνακα (3).

Πίνακας 3
Θεραπευτικές επιλογές

Oργανική Δυσκολία Ψυχογενής Στυτική
Δυσκολία
Ενδοπείκή Θεραπεία Ψυχοσεξουαλική υποστήριξη
Θεραπεία απο το στόμα Φάρμακα απο το στόμα
Ενδουρηθρικό υπόθετο Φάρμακα απο την ουρήθρα
Συσκευές υποπίεσης(vacum devices)
Υποκατάσταση ορμονική
Χειρουργική των αγγείων
Χειρουργική της Peyronie
Χειρουργική των προθέσεων

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *